Een GroenLinkse blik op het vertrek van burgemeester Leers

We hebben een heftige week achter de rug, waarvan weinigen van tevoren hadden kunnen bedenken dat het zou lopen: op zaterdag 9 januari 2010 kwam het rapport van BING uit over de rol van Gerd Leers in de Bulgaarse villa-affaire, nog geen vijf dagen later stond Leers zijn kamer leeg te ruimen om plaats te maken voor interim-koning Jan Mans. En Dagblad De Limburger kopt dat de 'Hollenders het hebben gedaan', de linkse partijen voorop natuurlijk. Zo is het natuurlijk niet: de hoofdverantwoordelijke is Gerd Leers zelf. Dat maakt het geheel niet minder triest, niet in de laatste plaats voor Leers zelf.

Opvallend was dat Gerd Leers tijdens de raadsvergadering van 13 januari 2010 zei dat hij met name spijt had van één besluit: dat hij die villa had gekocht in het Bulgaarse plaatsje Byala. Daarmee wekte Leers de indruk dat hij vond dat hij aan al het andere niets kon doen, terwijl juist de aankoop van die villa voor GroenLinks van geen enkele invloed was. Het waren juist de acties van Leers die hij daarop liet volgen die problematisch zijn. Leers heeft namelijk de schijn van belangenverstrengeling gewekt door allerlei wederzijdse bezoekjes met de burgemeester van Byala te hebben, hem een brandweerwagen te beloven, op diens initiatief de minister-president van Bulgarije te ontmoeten, en de ambassadeur te schrijven over zijn problemen rond de aankoop van de villa. Allemaal twijfelachtig, want hoe kwam dit over bij de Bulgaarse burgemeester, minister-president en ambassadeur? In hun plaats zou ik denken dat Leers graag wilde dat ze zijn persoonlijke problemen zouden fixen, omdat hij de burgemeester van Maastricht was. Op de achtergrond speelde dan nog het feit dat één van zijn ambtenaren betrokken was bij de ontwikkeling van de hele villawijk.

Leers had namelijk belangen in verband met de villa. Er moest nog een jachthaven aangelegd worden, die Leers' vakantievilla enorm in waarde zou doen stijgen. Maar gaandeweg kreeg Leers het aan de stok met een van de Bulgaarse aandeelhouders, toen het onzeker werd of de vakantievilla wel aan Leers geleverd zou worden zoals afgesproken was. Op dat moment werd de rol tussen de ambtenaar (die Leers over had gehaald een villa te kopen) en Leers problematisch.

Leers maakte daarbij een kapitale blunder. Niet alleen had hij bovengenoemde twijfelachtige handelingen verricht, hij heeft er vervolgens ook niet over gecommuniceerd. Ja, met de gemeentesecretaris, maar met de wethouders in het college nauwelijks, laat staan met de gemeenteraad. Dat is best onbegrijpelijk, zeker omdat Leers voor de gemeenteraad uit ging bij de vaststelling van de Maastrichtse integriteitscode. Leers stelde de eisen aan volksvertegenwoordigers terecht hoog. Hij, of all people, had daarom beter moeten weten.

PvdA en GroenLinks concludeerden hierom dat er een onwerkbare situatie was ontstaan. 'Onwerkbaar' betekent in dit geval niet dat er met Leers niet meer viel samen te werken, maar juist dat Leers niet meer op geloofwaardige wijze zijn taken uit zou kunnen voeren. Leers is het type burgemeester dat ervoor gaat, die de armen opstroopt met het motto 'niet lullen, maar poetsen'. Maastrichtse burgers roemen hem bijvoorbeeld om zijn no-nonsense aanpak van Vinkenslag. Zijn gedrevenheid is zijn kracht, maar tegelijkertijd ook zijn zwakte. Met name bij gemeentes om Maastricht heen was Leers daarom niet echt geliefd. En om op die manier voorop te gaan in de strijd, moet je van onberispelijk gedrag zijn. De Bulgaarse villa-affaire zou Leers in die zaken dan ook blijven achtervolgen. Dat is niet goed voor Leers, maar zeker ook niet voor het hogere belang: de stad Maastricht.

Wat echter volkomen duidelijk moet zijn is dat GroenLinks de mens en burgemeester Leers niet heeft afgeserveerd. 'Gerd Leers deugt', stelde fractievoorzitter Gerdo van Grootheest in zijn tweede termijn. Gerd Leers heeft onnoemelijk veel gedaan voor de stad, heeft altijd het beste voor gehad met Maastricht en verdient daar dan ook de erkenning en het respect voor. Na zijn moedige, indrukwekkende maar ook onvermijdelijke toespraak waarin hij aftrad, kreeg Gerd Leers volkomen terecht een staande ovatie van alle aanwezigen, gevolgd door een emotionele rondgang langs alle raadsleden. Zo eindigde een indrukwekkende avond, die waarschijnlijk nog wel even door zal blijven dreunen.