Inburgering voor expats?

Vanochtend meldde De Limburger dat de artistiek directeur van filmhuis Lumière, David Deprez, van mening is dat het huidige culturele aanbod onvoldoende is voor expats die in en rond Maastricht wonen. Nederlandse ondertiteling wordt als storend ervaren en niet-Engelse films zijn zo onbegrijpelijk voor expats. Daarom gaat Lumière in de toekomst (ook) Engelstalig ondertitelen of helemaal niet meer ondertitelen. Het betoog wordt ondersteund door een in Maastricht woonachtige Griekse die vindt dat er ook in het Theater aan het Vrijthof te weinig Engelstalig, danwel voor expats begrijpelijk vertier te zien is en dat de op dit moment toch niet onaardige informatievoorziening niet genoeg is: het aanbod moet er gewoon zijn zonder dat je ernaar op zoek hoeft te gaan.

Ik kan het betoog helemaal volgen voor zover dat betrekking heeft op het feit dat men de expats niet kan laten liggen, zeker met de komst van het United World College. Sterker nog, daar ben ik het mee eens. Niet voor niets proberen we met DWARS Maastricht ook Duitse studenten te betrekken.

Toch zitten er volgens mij wel enkele haken en ogen aan het voorstel van Deprez. Want als films niet meer Nederlandstalig ondertiteld worden - hetgeen volgens mij toch helemaal niet zo gek is, we wonen met z'n allen immers in Nederland - zijn ze niet meer te begrijpen voor Nederlandse mensen die geen Engels verstaan of vloeiend kunnen volgen. Het filmhuis begeeft zich al in een niche van het filmaanbod, dus is het dan zo verstandig om daarin nog verder te gaan? In dat geval zou ik er eerder voor pleiten om dubbele ondertiteling in te voeren, net zoals dat gebruikelijk is in Vlaanderen (met Frans en Nederlands). Het is in het begin even irritant, maar nadat je eraan gewend bent geraakt is het probleem opgelost.

Een belangrijkere haak vind ik echter dat we steeds verder afdrijven naar een verengelsing van de maatschappij ten dienste van een minderheidsgroep die we graag willen 'pleasen' zodat ze Maastricht maar niet verlaten voor andere oorden. Misschien ben ik raar, maar als ik in het buitenland ben - zelfs al is het voor vakantie - wil ik de taal leren. Ik ga zèlf op zoek naar lokale mensen om meer te leren over de lokale cultuur, de taal en over de mensen zelf. En als expats in Nederland diezelfde wens hebben, zullen Nederlanders ze daar zeker bij helpen. Ik denk dat een specifiek Engelstalig aanbod voor expats er juist niet voor zorgt dat expats zich mengen met Nederlanders. Het wordt ze immers veel te makkelijk gemaakt. En uit eigen ervaring met een jaar in het buitenland (een Erasmusuitwisseling naar Granada), weet ik dat je niets liever doet dan het jezelf makkelijk maken: met andere Nederlanders ga je in Spanje echt geen Spaans spreken.

Een beetje aanpassingsvermogen mag wat mij betreft dan ook best gevraagd worden van expats, zeker als het om taal gaat. Van lager opgeleide allochtonen verwachten we immers ook dat ze inburgeren en zich verstaanbaar kunnen maken in het Nederlands.