Engelstalig onderwijs kiem voor tweedeling in de maatschappij

"Engels verdeelt onderwijs" kopt Dagblad De Limburger vandaag, naar aanleiding van de Verengelsing van het onderwijsaanbod aan de Universiteit Maastricht (UM). De UM is een van de koplopers op het Europese continent op het gebied van Engelstalig onderwijs, en is daar trots op. De meeste Nederlandse universiteiten geven inmiddels zo'n 25% Engelstalig onderwijs, maar in Maastricht gaat dat hard richting de 100%. Dit heeft een grote aantrekkingskracht op buitenlandse studenten: 5000 van de 12000 Maastrichtse studenten komen niet uit Nederland. De allergrootste groep buitenlandse studenten in Maastricht is overigens Duits. Mijn stelling is dat de Verengelsing van het universitair aanbod niet alleen het onderwijs verdeelt. Om aan te sluiten op universitair onderwijs zullen middelbare scholen deze lijn moeten volgen. De hoogst opgeleide mensen in Nederland zullen dan voornamelijk in het Engels opgeleid zijn.

Iedere nieuwe taal die je leert is een verrijking (voor het brein geldt immers dat twee- of meertaligheid tot cognitieve voordelen leidt). Dit geldt zelfs in sterkere mate voor het Engels, dat internationaal een van de belangrijkste talen is. Maar dat wil niet zeggen dat we daarin door moeten slaan en het Nederlands maar volledig overboord moeten gooien, om "stoer te doen, zo van: kijk mij eens internationaal zijn", zoals minister Plasterk het verwoordde in de Tweede Kamer. Jo Ritzen lijkt mij in dit geval de kampioen 'stoer doen'. Niet alleen verliezen Ritzen en consorten op die manier een beetje de realiteit uit het oog (Engelstalig onderwijs kan leiden tot slechtere prestaties van Nederlandse studenten), maar hiermee lopen we ook het risico een maatschappelijke bovenlaag te creëren die niet meer kan communiceren met de mensen die niet tot die groep behoren. De rest, zeg maar.

Wat heb je immers aan je Engelstalige opleiding tot business manager als je niet aan je employees uitgelegd krijgt hoe ze de corporate strategy uit moeten voeren, omdat je een volledig Engelstalige opleiding International Business gevolgd hebt. En dat dan door hoogleraren die zelf vaak niet meer dan het Dunglish machtig zijn. Vanaf de Middeleeuwen was lange tijd het Latijn de Lingua Franca die de bovenlaag scheidde van de rest. Later werd Frans leidend in de culturele en diplomatieke voorhoede. Wat we moeten voorkomen is dat er een nieuwe voorhoede van Engelssprekenden ontstaat die iedere connectie met de maatschappij in het algemeen verloren is. En wat we eveneens moeten voorkomen, is dat Nederlandstaligen die onvoldoende het Engels machtig zijn om die reden niet meer in staat zullen zijn een universitaire studie te voltooien voor beroepen die een perfect perspectief bieden op de Nederlandstalige arbeidsmarkt. We leiden immers niet alleen maar mensen op om ze vervolgens naar het buitenland te laten vertrekken, integendeel!

Bovendien vind ik dat we eens moeten ophouden het wegcijferen van de Nederlandse taal te bagatelliseren. Nederlanders staan al te vaak voorop om hun eigen taal in te leveren. Een significant gedeelte van het onderwijsaanbod aan Nederlandse universiteiten moet gewoon in het Nederlands beschikbaar zijn en buitenlandse studenten zouden ook gestimuleerd moeten worden om Nederlands te leren tijdens hun studie. Daar is echt niets mis mee; het zal die studenten alleen maar voordelen bieden in hun latere leven. En de UM wordt er echt niet minder internationaal, hoogaangeschreven of vooruitstrevend door.